Witamina A

Witamina A

Witamina A jest wspólną nazwą wielu związków chemicznych, do których należą m.in. retinol i jego pochodne, występujące wyłącznie w produktach pochodzenia zwierzęcego, oraz karoteny. Najważniejszy z tych ostatnich jest beta-karoten, czyli prowitamina A, która występuje głównie w roślinach. Po spożyciu wraz z pokarmem zostaje w naszych organizmach przekształcona w gotową postać witaminy A, czyli retinol. Na wstępie warto jeszcze dodać, że witaminę A zaliczamy do witamin rozpuszczalnych w tłuszczach.

Funkcje witaminy A w organizmie człowieka

  • jest niezbędna, aby człowiek prawidłowo widział; przystosowuje wzrok do widzenia o zmierzchu lub też przy słabym świetle;
  • potrzebna do budowy skóry oraz błon śluzowych; chroni przed rogowaceniem i łuszczeniem się skóry, a błony śluzowe utrzymuje w dobrym stanie;
  • ma wpływ również na stan naszych włosów oraz paznokci;
  • uczestniczy w syntezie białek;
  • ma wpływ na prawidłową budowę tkanki kostnej oraz tworzenie się szkliwa nazębnego;
  • wspomaga działanie układu odpornościowego; chroni przed infekcjami;
  • jako przeciwutleniacz chroni przed szkodliwym wpływem środowiska (chodzi o zanieczyszczenia);
  • zmniejsza ryzyko wystąpienia nowotworów, głównie nowotworu piersi, szyjki macicy, żołądka oraz płuc;
  • niezwykle pomocna w zapobieganiu chorobie wrzodowej żołądka oraz chorobie niedokrwiennej serca;
  • bierze udział w produkcji hormonów płciowych.

Źródła pokarmowe witaminy A

  • tran;
  • wątroba wołowa, wieprzowa, wątróbka kurczaka, podroby, pasztetowa;
  • jaja, szczególnie żółtko;
  • mleko, śmietana, sery (np. camembert, ementaler, gouda, tłuste sery twarogowe);
  • masło, margaryna, olej palmowy, rzepakowy;
  • ryby (np. tuńczyk, węgorz, makrela, łosoś);
  • warzywa, przede wszystkim: słodkie ziemniaki (bataty), marchew, jarmuż, boćwina, szpinak, szczaw, cykoria, roszponka, seler naciowy, koper włoski (bulwa), dynia, czerwona papryka, natka pietruszki, szczypiorek, pomidory, zielony groszek;
  • owoce, głównie morele (zwłaszcza suszone), melon miodowy, kaki, śliwki, brzoskwinie, wiśnie, pomarańcze.

Objawy niedoboru witaminy A

  • suchość skóry; czasami miejscowe zaczerwienienia;
  • nadmierne rogowacenie skóry;
  • słabsze gojenie się ran;
  • wysychanie błon śluzowych;
  • wysychanie rogówki i spojówki oka;
  • zaburzenia wzroku, gorsze widzenie o zmierzchu (tzw. kurza ślepota);
  • większa wrażliwość oczu na światło;
  • paznokcie stają się kruche i rosną powoli, mogą pojawić się na nich podłużne bruzdy;
  • włosy stają się suche, łamliwe;
  • może pojawić się łuszczyca, trądzik pospolity czy łysienie plackowate;
  • zaburzenia płodności;
  • człowiek jest mniej odporny na infekcje;
  • silny niedobór objawia się brakiem apetytu, bardzo słabą odpornością na choroby, ale także na obciążenia fizyczne i psychiczne;
  • młode organizmy przestają rosnąć i rozwijać się;
  • dochodzi do zmian w układzie nerwowym;
  • niedobór witaminy A w organizmie kobiety ciężarnej prowadzi do uszkodzenia płodu i wad wrodzonych.

Objawy przedawkowania witaminy A

  • bóle głowy;
  • nudności, wymioty;
  • bóle stawów, kości;
  • obrzęk kończyn;
  • zaburzenia wzroku;
  • wypadanie włosów;
  • nadmierna pobudliwość;
  • osłabienie, zaburzenia snu;
  • wysychanie i pękanie ust;
  • choroby skórne;
  • powiększenie wątroby i śledziony;
  • wady wrodzone u dzieci, których matki przedawkowały witaminę A podczas ciąży.

Dzienne zapotrzebowanie

  • mężczyźni – 1 mg;
  • kobiety – 0,8 mg;

Ważne informacje

  • jako że witamina A jest rozpuszczalna w tłuszczach, produkty ją zawierające powinno się spożywać w połączeniu z tłuszczem, np. z olejem roślinnym, i najlepiej rozdrobnione;
  • marchewkę lepiej spożywać gotowaną i rozgniecioną – wtedy zawarty w niej beta-karoten jest bardzo dobrze przyswajany, w przeciwieństwie do marchewki surowej, niepokrojonej;
  • przyswajaniu witaminy A sprzyja witamina E;
  • nie jest możliwe przedawkowanie beta-karotenu (prowitaminy A), a jedynie witaminy A; jednak okazuje się, że duże dawki beta-karotenu przyjmowane przez osoby palące papierosy zwiększają ryzyko zachorowania na raka płuc;
  • pokarm bogaty w karoteny sprzyja zachowaniu młodości;
  • jeśli pracujesz długie godziny przed monitorem komputera, potrzebujesz więcej witaminy A niż inni.
Interesujący artykuł? Podziel się z innymi:
Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterEmail this to someone

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

CommentLuv badge

O Stronie | Polityka Prywatności | Zasady Autorów | Warunki Użytkowania | Kontakt

© 2014-2017 Czas Diet. Wszystkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie treści zabronione. | W oparciu o MyThemeShop.